İngilizce öğrenme yolculuğunda çocuklarımızın dünyayı anlamlandırma şekli biz yetişkinlerden çok daha farklı ve eğlencelidir. Onlar kuralları formüllerle değil, hikayelerle ve hayatın içindeki pratiklerle öğrenirler. Ancak bazen öyle kelimelerle karşılaşırlar ki, Türkçedeki alışkanlıkları zihinlerinde küçük tatlı karmaşalara yol açar. Bu karmaşanın en popüler ve sevimli kahramanları ise şüphesiz “Do” ve “Make” fiilleridir! Çocuğunuzun okuldan eve gelip heyecanla “Anne, bugün harika bir ödev yaptım!” derken kullandığı “yapmak” eylemi ile “Hafta sonu birlikte çilekli bir pasta yapalım!” derken kullandığı “yapmak” eylemi Türkçede tamamen aynıdır. Ancak İngilizcede bu iki durum arasında keskin bir çizgi vardır. Peki, çocuklarımıza bu iki kelimenin farkını onları sıkıcı dil bilgisi kurallarına, tablolara boğmadan, en basit ve akılda kalıcı şekilde nasıl anlatabiliriz? Gelin, hem ebeveynlerin hem de küçük dil kaşiflerinin işini kolaylaştıracak eğlenceli ipuçlarını ve hayat kurtaran yöntemleri birlikte keşfedelim!
EnglishCentral Kids ile İngilizce Öğren
Çocukların yeni bir dili sahiplenmesi, o dili ne kadar sevdikleriyle doğrudan ilişkilidir. Dil bilgisi kurallarını ezberletmeye çalışmak genellikle ters teper; oysa merak uyandıran renkli bir dünya, öğrenme sürecini harika bir maceraya dönüştürür. EnglishCentral Kids, tam da bu noktada devreye girerek çocukların dünyasına onların dilinden hitap eder. Platformda yer alan binlerce çizgi film, interaktif kelime oyunları ve çocukların kendi ilgi alanlarına (hayvanlar, uzay, spor, masallar vb.) göre özel olarak hazırlanmış eğlenceli videolar sayesinde çocuklar, “Do” ve “Make” gibi karmaşık görünen yapıları doğrudan hayatın içinden doğal diyaloglarla öğrenirler. Sadece izlemekle kalmaz, yapay zeka destekli telaffuz araçları sayesinde kelimeleri seslendirerek anında geri bildirim alırlar. En önemlisi de çocuk dil eğitiminde uzman, güler yüzlü eğitmenlerle yapılan canlı dersler sayesinde hata yapma korkularını tamamen geride bırakırlar. EnglishCentral Kids ile çocuğunuz İngilizceyi bir ders olarak değil, severek ve konuşarak keşfettiği bir oyun arkadaşı olarak görür!
İngilizcede Do Ne Zaman Kullanılır?
Çocuklarımıza bu fiili anlatırken “görevler, ödevler ve aktiviteler” anahtar kelimelerini kullanabiliriz. “Do” kelimesinin arkasından genellikle elle tutulur, gözle görülür yeni bir nesne çıkmaz.
- Ev ödevi yapmak: do homework (Ödev zaten öğretmen tarafından verilmiştir, çocuk sadece görevi tamamlar.)
- Spor yapmak: do sports (Belli bir aktiviteyi yerine getirir.)
- Ev işi yapmak: do chores (Temizlik, bulaşık gibi günlük rutinler.)
İngilizcede Make Ne Zaman Kullanılır?
“Make” fiili ise yaratıcılık, üretim ve yeni bir şey ortaya çıkarma durumlarında kullanılır. Eğer bir eylemin sonucunda daha önce var olmayan, elle tutulur veya gözle görülür yeni bir şey inşa ediyorsak, üretiyorsak veya pişiriyorsak “Make” tercih edilir.
Çocukların zihninde kalması için “üretmek, hazırlamak ve baştan yaratmak” kavramlarını vurgulayabiliriz.
- Kek yapmak: make a cake (Malzemeleri birleştirip yeni bir yiyecek üretiriz.)
- Gürültü yapmak: make noise (Yeni bir ses/etki ortaya çıkarırız.)
- Hata yapmak: make a mistake (Bir durumun sonucunda yeni bir sonuç yaratırız.)
- Arkadaş edinmek: make friends (Yeni bir ilişki kurup inşa ederiz.)
Çocukların Do ve Make Kullanırken Yaptığı Yaygın Hatalar
Türkçedeki “yapmak” kelimesinin etkisiyle çocukların en sık düştüğü hataları ve bunların doğru formlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Yanlış: I need to make my homework.
Doğru: I need to do my homework. (Ödev bir görevdir, üretilen bir şey değildir.)
Yanlış: Can you do a sandwich for me?
Doğru: Can you make a sandwich for me? (Sandviç malzemeler birleştirilerek yeni hazırlanan bir yiyecektir.)
Yanlış: Don’t do a mess in your room!
Doğru: Don’t make a mess in your room! (Dağınıklık, eylemin sonucunda yaratılan yeni bir durumdur.)
Yanlış: I will make karate after school.
Doğru: I will do karate after school. (Karate bir spor/aktivite olduğu için “do” ile kullanılır.)
Do ve Make Kullanımı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Gelin bu iki fiil hakkında sıkça sorulan sorulara beraber bakalım.
Çocukların do ve make fiillerini karıştırması normal midir?
Evet, son derece normaldir. Türkçede hem ödev yapmak hem de pasta yapmak için aynı “yapmak” eylemini kullanırız. Çocuklar bu Türkçe mantığı İngilizceye doğrudan çevirmeye çalıştıkları için bu hatayı yaparlar.
Bu iki fiilin farkını çocuğuma ezberletmeli miyim?
Hayır, kuralları ezberletmek yerine kalıp halinde öğrenmelerini sağlamak çok daha etkilidir. Örneğin “do homework” veya “make a cake” kalıplarını birer bütün olarak öğrenirlerse, konuşurken kural düşünmek zorunda kalmazlar.
Spor yaparken “do” mu yoksa “make” mi kullanılır?
Bireysel sporlar, dövüş sanatları veya genel aktiviteler için her zaman “do” kullanılır (Örn: do yoga, do gymnastics). Ancak bir spor takımı oluşturmaktan bahsediyorsak “make a team” diyebiliriz.
Çocuğum bu hatayı yaptığında onu nasıl düzeltmeliyim?
Çocuğunuzun cümlesini doğrudan yarıda kesip “Yanlış söyledin” demek yerine, doğru cümleyi kendi konuşmanızın içinde yankılatabilirsiniz. Örneğin çocuğunuz “I made my homework” dediğinde, “Great! You did your homework, now we can play!” diyerek doğrusunu duymasını sağlayabilirsiniz.
Çocuğunuzun İngilizce öğrenmesi için ihtiyacınız olan her şeye tek bir platform üzerinden ulaşabilirsiniz! Çocuk eğitimi alanında uzmanlaşmış öğretmenler rehberliğinde 25 dakikalık bire bir canlı dersler, çocuk gelişi için özenle tasarlanmış eğlenceli ve öğretici interaktif videolar, kelime öğrenme araçları, yapay zeka destekli öğretmen MiMi, quizler ve interaktif aktiviteler ile EnglishCentral, çocuğunuzun ihtiyaçlarına yönelik kişiselleştirilmiş ve kaliteli bir eğitim planını uygun fiyatlı olarak sunmaktadır. Hemen EnglishCentral’a kayıt olup İngilizce öğrenmeye başlamaya ne dersiniz?
